Kako je 15 beogradskih naselja dobilo ime…

0
130

Beograd je jedan od najznačajnijih centara na kome su se smenjivali razni istorijski događaji. Budući da je star preko sedam milenijuma na njemu su se odigrali mnogi ratovi, osvajanja i sukobi.

Bele vode, Foto: sr.wikipedia.org

I sami krajevi glavnog grada izvedeni su iz legendi, događaja ili čak i na osnovu nekih upečatljivih ličnosti. Možda se nekad zapitali kako su neka od beogradskih naselja dobila ime…

Voljeni grad

1. Bežanija

Ovo je najstarije naselje na teritoriji Novog Beograda. Arheološka iskopavanja dokazuju da je područje bilo naseljeno još u Neolitu. Pod svojim današnjim imenom Bežanija je poznata od 1512. kada je područje bilo naseljeno sa 35 srpskih porodica koje su pobegle preko reke Save u Srem posle pada srednjovekovne srpske države. Otuda i naziv.

Bežanija, Foto: Printskrin YouTube
Bežanija, Foto: Printskrin YouTube

2. Čukarica

Ime je dobila po Čukarevoj mehani koja se nalazila na mestu današnje Crkve svetog Đorđa (Banovo brdo), a bila je jako značajna za tadašnje stanovništvo. Seljaci koji su nosili robu na pijacu tu su se zadržavali, odmarali, ponekad i ostavljali svoje zaprege. Mehanu je držao Stojko Čukara, a na ovom mestu se nalazila i Čukar česma. Čukar, ne Čukur.

3. Banjica

Do Drugog svetskog rata ovaj deo grada je važio za mirno poljoprivredno selo sa malim brojem stanovnika, ali i sa mnogo podzemnih termo-mineralnih voda sa preko 1.000 izvora po kojima je Banjica dobila ime. Posle rata dolazi do urbanizacije i izgradnje velikih stambenih blokova i solitera što je dovelo do iscrpljivanja ovih resursa.

Hram Svetog Save

4. Ada Ciganlija

Ovo rečno ostrvo na Savi veštačkim putem je pretvoreno u poluostrvo. Takođe, to je ime za susedno Savsko jezero nastalo pregrađivanjem Save i plaže na jezeru. Mesto poznato po zatvoru i izvršenju smrtnih kazni, pretvoreno je u izuzetno popularnu višefunkcionalnu rekreacionu zonu u Beogradu, poznatu po svojim plažama i sportskim objektima. Zbog svoje popularnosti često se u žargonu naziva beogradskim morem. Tokom leta ima preko 100.000 posetilaca radnim danima, a i do 300.000 posetilaca vikendom.

Ada Ciganlija, Foto: Vera Stupar
Ada Ciganlija, Foto: Vera Stupar

5. Dedinje

Po jednoj teoriji ime potiče od naziva “dede”, koji se davao starešini tekije, muslimanskog manastira. Prema turskom popisu iz 1560. jedna od beogradskih tekija je upravo ovde imala svoje vinograde. Ipak, verovatnije je da je poreklo srpsko, sa značenjem “dedino brdo”. A zbog dedinjskih dvorova porodice Karađorđević koji su građeni od 1924. do 1936. godine. Mnogi imućni Beograđani počeli su još tada gradnju raskošnijih letnjikovaca, a sa vremenom i pravih porodičnih vila baš na ovom mestu.

Hilandar

6. Karaburma

Na starim turskim kartama područje je imenovano kao Kajaburun (Kaya-burun), što na turskom znači “stenoviti rt”.

Panorama Karaburme, Foto: Vikipedija

7. Konjarnik

Ovaj kraj su posle Prvog svetskog rata naselili Kalmici, izbeglice Ruskog građanskog rata. U Kozarčevoj ulici su krajem dvadesetih izgradili pagodu koja im je služila kao budistički hram, a na prostoru današnjeg Konjarnika su napasali svoje radne konje, po čemu i ovaj kraj dobija ime. Inače, pagoda je srušena tokom nemačke okupacije.

8. Miljakovac

Ovaj kraj je poznat po Miljakovačkim izvorima za koje se smatra da su jedni od najčistijih izvora u Beogradu. Navodno je ceo kraj upravo po njima dobio ime jer su mnogi Beograđani verovali da vodom sa ovih izvora mogu da se leče, te su ih nazivali “Mili izvori”.

Turistički dragulj Srbije: Vodopad Bigar podno Stare planine

9. Mirijevo

Jedan od najstarijih pisanih podataka vezan za ime Mirijevo datira iz turskog perioda. To su katastarski popisi Beograda i okoline za period 1476-1566. godine. U pitanju su popisi muškog stanovništva jer su muškarci bili ti koji su plaćali dažbine. Ime može da potiče od turske reči “mirija”, što upravo znači – dažbina. Moguće je i da ime potiče od stanovništva makedonskog sela Mirovo, koje je došlo u ovaj kraj bežeći od Turaka. Kroz vekove Mirijevo je imalo više imena: Mirine; Miranovac; Mirjevci; Miranje; Milijevo; Milijero; Mirova; Miriova; i Miria-Nebel, u vreme kada je bilo čisto nemačko selo.

Tašmajdanski park, Foto: Vera Stupar
Tašmajdanski park, Foto: Vera Stupar

10. Palilula

S kraja XVIII i početka XIX veka nalazila se na petnestak minuta od grada, a postoje dve verzije kako je dobila ime. Verotavno su obe razlog što ih baš tako zovemo. Po prvoj, tu su se nalazile ciglane i postrojenja za preradu gline, a dimnjaci na objektima gde se glina pekla bili su u obliku lula.

Kako se Brazilac Tijago proveo u Ivanjici na Nušićijadi

Po drugoj priči knez Miloš Obrenović je, pokušavajući da urbanizuje to područje i prilagodi ga potrebama novog srpskog društva, naredio da se stari zanati koji su opasni za život u zbijenim oblastima, poput puškarskog zanata i proizvodnje baruta, izmeste iz gradskih zona. Te su izmešteni na prostor današnjeg Tašmajdana, koji se u to vreme zvao Fišetija.
U Fišetiji je bilo zabranjeno pušenje zbog opasnosti od eksplozije i tek po izlasku odatle nailazilo se na jednu postavljenu tablu u obliku lule. Ona je označavala da je na tom mestu pušenje dozvoljeno.

11. Senjak

Pre nego što je postao zanimljiv višim klasama Beograda, ali i stranim diplomatama, Senjak je bio brdo sa kog se pružao najbolji pogled na ostatak grada. Pošto su poljoprivrednici nekada držali seno po celom Beogradu, često je dolazilo do požara. Zato je bilo naređeno da se ono drži na jednom mestu, a za tu namenu je izabran baš ovaj kraj. A, po tome je i dobio ime.

JEREMIJINO ŽIVOTNO DELO: Muzej hleba u Pećincima
Kako je 15 beogradskih naselja dobilo ime… 
Skadarlija, Foto: Ivana Brković
Skadarlija, Foto: Ivana Brković

12. Skadarlija

Skadarlija je najstarija sačuvana beogradska celina koju su pre boema naseljavali Romi. A, zbog čega je i nazivana “Ciganska mala” sve do 1872. Od 1835. godine, vek posle podizanja prvih daščara, Skadarliju sve više naseljavaju i Turci i Srbi. Oni su podizali prve kuće s baštama.
Posle turskih hanova, počelo je osnivanje prvih srpskih kafana u Skadarliji – prva, “Tri šešira”, otvorena je 1864; zatim “Dva jelena”; “Bums”; “Vuk Karadžić”… Skadarlija dobija svoj naziv tek posle 1872. kada je centralna ulica 15. marta, prilikom drugog preimenovanja, dobila naziv Skadarska, kako se i danas zove.

13. Vračar

Više je verzija o imenu ovog kraja, odnosno ove opštine. Prva datira s početka XVI veka. Prema njoj je kraj dobio ime po junaku – neverniku čije je ime bilo Vračar, a koji je na tom mestu imao kolibu. Prema drugoj, ime potiče od vrapčijih polja, jer je mnogo ovih ptica bilo nastanjeno na teritoriji današnjeg Vračara. Treća priča, jednostavno, kaže da su Turci verovali da na ovom mestu Srbi vračaju. Interesantno je da su jedno vreme u ovom kraju živela dva najpoznatija “vrača” devedesetih godina – Lav Geršman i Ljubiša Trgovčević.

AVANTURE AUTOSTOPERA: Monaško pivo za animatore amatere

14. Žarkovo

Prema prvoj priči na ovom prostoru nekada davno živeo je zmaj koji je činio zla po selu. Njegova vlasnica bila je baba Jula, žena po kojoj je Julino brdo dobilo ime. Jednoga dana, ovom zmaju se suprotstavio vitez Žarko i tako spasao selo. Mesto na kojem je pala glava zmaja dobilo je ime Zmajevac, gde je pao rep – Repište, a gde je otekla krv Bele Vode.
Druga verzija nije tako čarobna, ali je realnija. Na ovom mestu je u XVI veku živeo Promićur Žarko, a budući da turski poreski činovnici nisu znali naziv tog imanja, nazivali su ga prosto “Žarkovo selo”.

Zemun, Foto: Vera Stupar
Kako je 15 beogradskih naselja dobilo ime…
Zemun, Foto: Vera Stupar

15. Zemun

Staro keltsko naselje, kasnije rimski primorski centar, svoj naziv je dobilo po zemunicama. To su kuće od zemlje u kojima je tadašnje stanovništvo ove opštine živelo. Zanimljivo je da su ga krstaši prolazeći kroz njega u prvom krstaškom ratu zvali – “Zli grad”.

E. A. / Izvor: beograd.in

POSTAVI ODGOVOR

Molim vas unesite vaš komentar
Molim vas upišite vaše ime ovde