Manastir Pokrova Presvete Bogorodice

0
115

Manastir Pokrova Presvete Bogorodice nalazi se iznad sela Lešja, desetak kilometara jugoistočno od Paraćina.

Potiče iz srednjeg veka, ali je njegov nastanak teško bliže odrediti. Manastirska crkva sa osnovom trikonhosa, iz sredine XIV veka, predstavlja najstariju građevinu tog tipa u Pomoravlju. Njeni temelji su otkriveni 1923. godine, na obroncima planine Baba, smešteni na omanjoj zaravni, zaštićenoj oštrim stenama sa istočne strane. Na njenim ruševinama je početkom XXI veka podignuta nova crkva, tako da je Lešje danas aktivan ženski manastir. Ruševine manastira Presvete Bogorodice su proglašene Spomenikom kulture od velikog značaja i danas se nalaze pod zaštitom Republike Srbije, u sklopu zaštićene spomeničke celine Petruška oblast.

Hilandar

Manastir Pokrova Presvete BogorodiceManastir Pokrova Presvete Bogorodice pozicioniran je na brdu, iznad sela Lešje, na teritoriji Donje Mutnice. Pripada Eparhiji kruševačkoj. Iznad manastira, na Hajdučkoj steni, nalazi se veliki, osvetljen krst koji se vidi iz daleka.

Manastirska crkva je nastala pod uticajem Svete gore, odnosno svetogorskih monaha koji su došli u Srbiju. A, što se vidi u njenoj trikonhonalnoj osnovi i manjem naosu. Kao najstarija crkva tog tipa u Pomoravlju, ona predstavlja svojevrsnu najavu Moravskog stila. On će se razviti u poslednjoj trećini XIV veka u Srbiji, pod uticajem svetogorskih monaha, po ugledu na crkve iz Dušanove zadužbine, Svetih Arhangela kod Prizrena.

Hram Svetog Save

Manastirski kompleks u Lešju se danas prostire na oko pola hektara. Prilikom poslednje obnove započete 2004, crkva skromnih dimenzija je sasvim uklonjena. Novi hram je sagrađen na znatno obimnijim, donekle sačuvanim, srednjevekovnim temeljima trikonhosnog oblika uz izvesna odstupanja od tog plana (recimo, dodata je priprata koju lešjanski hram nije imao u srednjem veku). Pored manastirskih hodnika, uređena je bašta koja se naziva Bogorodičinom. U toku su i radovi na revitalizaciji kule s južne strane crkve. Nju su meštani nazvali po barjaktaru kneza Lazara – kula Orlovića Pavla. Na njoj je smeštena manastirska zvonara, a u prizemlju se nalazi prostor za prisluživanje sveća. Na zvonari se danas nalaze devet zvona ruske livnice “Vera” i jedno izliveno u Ćupriji 1990. U planu je nabavka još zvona.

Katolički sveštenik Mile na trens festivalu: To je oaza mira

U riznici manastira, za sada skromnoj po broju svetinja, mada ne i po njihovoj duhovnoj vrednosti, nalaze se: jedna čestica Časnoga Krsta Gospodnjeg; delić moštiju jednog od Svetih 40 sevastijskih mučenika; epitrahilj i nadbedrenik Svetog Jovana Šangajskog; kao i rasa velikog podvižnika našeg vremena starca Sampsona (Siversa). Inače, prilikom osvećenja crkve u Časnu trpezu ugrađenje su mošti kosovskog velikomučenika Svetog kneza Lazara. Uz crkvu, zvonik i spomen kosturnicu u okviru manastirskog kompleksa nalaze se konak i gostoprijemnica. A, u neposrednoj blizini su i dva izvora lekovite vode, u okviru kojih su česma izgrađena od kamena i kaskadni bazen.

Foto: Vera Stupar

POSTAVI ODGOVOR

Molim vas unesite vaš komentar
Molim vas upišite vaše ime ovde